รวมประเทศ ที่ใช้เงินดอลลาร์ สหรัฐ (ใช้แบบทั่วไป)

ในโลกของเงินตรา ถ้าจะหาสตาร์ตัวท็อปที่ทุกคนรู้จักและยอมรับในความยิ่งใหญ่ได้ ก็คงหนีไม่พ้น เงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) ที่โดดเด่นไม่ต่างจากดาราฮอลลีวูดบนพรมแดง! ไม่ว่าจะเดินทางไปที่ไหนในโลก คุณจะเจอเงินดอลลาร์ที่ส่องแสงวิบวับอยู่ในกระเป๋าของใครบางคนเสมอ ทำไมเงินดอลลาร์ถึงได้กลายเป็นซุปเปอร์สตาร์ในวงการเงินระดับโลก ?  บทความนี้มีคำตอบครับ

ทำไมเงินดอลลาร์ถึงเป็นที่นิยม

รูปที่ 1 อธิบายถึงสาเหตุว่า ทำไมเงินดอลลาร์ถึงเป็นที่นิยมทั้ง ความเสถียร การค้า และ ความสะดวกในการใช้

เงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) ได้ชื่อว่าเป็นเงินตราที่ครองใจผู้คนทั่วโลกไม่ต่างจากละครตอนเย็นที่ทุกบ้านต้องเปิดดู แล้วอะไรล่ะที่ทำให้เงินดอลลาร์กลายเป็นดาวเด่นในเวทีการเงินระดับโลก? มาดูกันว่ามีเหตุผลอะไรที่ทำให้หลายประเทศหลงรักเงินดอลลาร์จนต้องเลือกใช้

1. ความเสถียรของเศรษฐกิจสหรัฐ

• • เศรษฐกิจของสหรัฐฯ แข็งแกร่งและมีเสถียรภาพสูงจนกลายเป็นที่พึ่งพาของหลายประเทศในช่วงเวลาที่เศรษฐกิจโลกสั่นคลอน 
  • การที่เงินดอลลาร์ผูกติดกับเศรษฐกิจที่มั่นคง ทำให้มันเป็นเหมือน “ที่หลบภัย” สำหรับนักลงทุนและรัฐบาลในประเทศต่างๆ

2. การค้าระหว่างประเทศ

• • ดอลลาร์สหรัฐเป็นเงินตราหลักในการทำธุรกรรมระหว่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อขายน้ำมัน ทองคำ หรือสินค้าส่งออกจากประเทศยักษ์ใหญ่ 
  • เงินดอลลาร์คือสื่อกลางที่ทุกคนยอมรับ เหมือนเป็น “ภาษากลาง” ที่ใช้คุยกันในโลกการค้า

3. ความสะดวกในการใช้ซื้อ-ขายสินค้าและบริการ

• • ในบางประเทศ ดอลลาร์กลายเป็นเงินที่ใช้ง่ายกว่าสกุลเงินท้องถิ่นของตัวเอง เพราะความคุ้นเคยของคนทั่วไป 
  • ถูกยอมรับในระดับสากลที่ทำให้ไม่ต้องกังวลเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้เงินดอลลาร์ยังคงได้รับความนิยมอย่างไม่มีวันตกเทรนด์

ประเทศที่ใช้เงินดอลลาร์อย่างเป็นทางการ

รูปที่ 2 ตัวอย่างรูปภาพประเทศที่ใช้เงินดอลลาร์อย่างเป็นทางการ

เอกวาดอร์

เอกวาดอร์เป็นหนึ่งในประเทศที่ไม่มีเงินตราของตัวเองอย่างสมบูรณ์แบบ และเลือกใช้ดอลลาร์สหรัฐเป็นสกุลเงินหลักตั้งแต่ปี 2000 เพื่อแก้ไขวิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในช่วงนั้น

• ข้อดี:
  • เพิ่มความมั่นใจในระบบการเงิน
  • ลดปัญหาเงินเฟ้อที่เคยทำลายเศรษฐกิจในอดีต
  • ดึงดูดการลงทุนจากต่างชาติ
• ข้อเสีย:
  • ประเทศสูญเสียอำนาจในการกำหนดนโยบายการเงิน
  • ระบบเศรษฐกิจอาจได้รับผลกระทบโดยตรงจากความผันผวนของดอลลาร์สหรัฐ

เอลซัลวาดอร์

ในปี 2001 เอลซัลวาดอร์เปลี่ยนจากการใช้เงินโคลอน (Colon) สกุลเงินดั้งเดิมของตัวเอง มาใช้ดอลลาร์สหรัฐเพื่อสร้างเสถียรภาพทางเศรษฐกิจและส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ

• เส้นทางการเปลี่ยนผ่าน: การตัดสินใจเปลี่ยนมาใช้ดอลลาร์ไม่ใช่เรื่องง่าย แต่รัฐบาลมองว่านี่คือหนทางที่ช่วยลดต้นทุนการค้าระหว่างประเทศและเพิ่มความน่าเชื่อถือของเศรษฐกิจ
• เรื่องเล่าแปลกๆ: มีช่วงหนึ่งที่ร้านค้าในชนบทของเอลซัลวาดอร์ปฏิเสธที่จะรับเงินเหรียญสหรัฐที่มีรอยเปื้อน เพราะเข้าใจผิดว่าเป็นของปลอม สร้างสีสันและความสับสนในช่วงแรกๆ

ปานามา

ปานามาใช้ดอลลาร์สหรัฐควบคู่ไปกับสกุลเงินของตัวเองที่เรียกว่า “บัลบัว” (Balboa) มานานกว่า 100 ปี ตั้งแต่ปี 1904

• เรื่องราวของบัลบัว: แม้จะมีชื่อของสกุลเงินตัวเอง แต่ในชีวิตประจำวันคนส่วนใหญ่กลับใช้ดอลลาร์เป็นหลัก บัลบัวมีเพียงเหรียญและไม่ค่อยมีบทบาทในธุรกรรมขนาดใหญ่
• ความสัมพันธ์กับดอลลาร์: ดอลลาร์กลายเป็นเหมือนพี่ใหญ่ที่ช่วยสนับสนุนเศรษฐกิจของปานามา ทำให้เศรษฐกิจของประเทศมีความเสถียรและเชื่อมโยงกับระบบการเงินของสหรัฐฯ

ประเทศอื่นๆ

นอกเหนือจากเอกวาดอร์, เอลซัลวาดอร์ และปานามา ยังมีอีกหลายประเทศที่เลือกใช้ดอลลาร์สหรัฐอย่างเป็นทางการ เช่น

• ติมอร์-เลสเต: ใช้ดอลลาร์เป็นสกุลเงินหลักตั้งแต่ได้รับเอกราช
• ซิมบับเว: หันมาใช้ดอลลาร์หลังจากเผชิญปัญหาเงินเฟ้อขั้นรุนแรง
• ไมโครนีเซียและปาเลา: ประเทศเล็กๆ ในแปซิฟิกที่ใช้ดอลลาร์เพื่อความสะดวกและเสถียรภาพ

การใช้ดอลลาร์ในประเทศเหล่านี้สะท้อนถึงความสำคัญและบทบาทของเงินตราสหรัฐในระบบการเงินโลก

ประเทศที่ใช้ดอลลาร์แบบ ‘แอบเนียน’ ดอลลาร์ที่ไม่เหมือนกัน

รูปที่ 3 อธิบายประเทศที่ใช้ดอลลาร์แบบ ‘แอบเนียน’ ดอลลาร์ที่ไม่เหมือนกัน

ดอลลาร์ที่ไม่เหมือนกัน คืออย่างไร?

• “ดอลลาร์” ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) เท่านั้น แต่ยังมีดอลลาร์สิงคโปร์ (SGD), ฮ่องกงดอลลาร์ (HKD) และดอลลาร์ของประเทศอื่นๆ ที่ได้รับอิทธิพลจากดอลลาร์สหรัฐหรือมีความเชื่อมโยงกันในระบบเศรษฐกิจ
• ดอลลาร์เหล่านี้อาจมีชื่อคล้ายกัน แต่การใช้งาน ความเชื่อมโยง และบทบาทในเศรษฐกิจของแต่ละประเทศแตกต่างกัน บางครั้งมันก็กลายเป็น ‘เงา’ ของเงินดอลลาร์สหรัฐโดยที่คนส่วนใหญ่อาจไม่ทันสังเกต

ประเทศที่ใช้ดอลลาร์แบบแอบเนียน

ฮ่องกง

• แม้ว่าฮ่องกงจะมีเงินตราเป็นของตัวเองในชื่อ ฮ่องกงดอลลาร์ (HKD) แต่ USD ก็แทรกซึมเข้ามามีบทบาทในหลายธุรกรรม เช่น
• การค้าและการลงทุนระหว่างประเทศ: ฮ่องกงใช้ USD ในการซื้อขายสินค้าและบริการระหว่างประเทศ
• ระบบการเงินที่ผูกกับดอลลาร์: HKD ถูกกำหนดให้อิงอัตราแลกเปลี่ยนกับ USD เพื่อรักษาเสถียรภาพ
• การถือครองดอลลาร์: ผู้คนและบริษัทในฮ่องกงนิยมถือเงิน USD เพื่อความสะดวกและมั่นคง

สิงคโปร์

• สิงคโปร์มีสกุลเงินของตัวเองในชื่อ ดอลลาร์สิงคโปร์ (SGD) ซึ่งได้รับอิทธิพลอย่างมากจากดอลลาร์สหรัฐในแง่ต่างๆดังข้อมูลต่อไปนี้
• การค้าระหว่างประเทศ สิงคโปร์ใช้ USD ในการทำธุรกรรมขนาดใหญ่ เช่น การค้าน้ำมัน
• ความกลมกลืนของดอลลาร์ SGD มีความผันผวนต่ำและมักถูกมองว่าเป็นคู่แฝดที่เข้ากันได้ดีกับ USD ในตลาดโลก
• การถือครองเงินทุน นักธุรกิจและนักลงทุนในสิงคโปร์นิยมถือครอง USD ควบคู่กับ SGD เพื่อใช้ในโอกาสต่างๆ

ประเทศอื่นๆ (ที่ใช้เงินดอลลาร์สหรัฐควบคู่กับสกุลเงินของตนเอง)

• กัมพูชา แม้จะมีเงินเรียล (KHR) เป็นสกุลเงินท้องถิ่น แต่ USD ถูกใช้ในธุรกรรมใหญ่ๆ และในเมืองสำคัญ (ในเมืองสีหนุวิลล์ ใช้จ่ายเงินแบบผสมกันระหว่างเงินดอลลาร์สหรัฐ (USD), เงินเรียล (KHR), และเงินไทยบาท (THB)
• เวียดนาม ดอลลาร์สหรัฐถูกใช้ในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวและการค้าระหว่างประเทศ
• เลบานอน:เศรษฐกิจพึ่งพา USD ในการนำเข้าและการเก็บรักษาเงินทุน

เรื่องเล่าแปลกๆ เกี่ยวกับการใช้ดอลลาร์

• ซิมบับเว: ดอลลาร์ใบนั้นปลอมจริงไหม?
  • ในช่วงที่ซิมบับเวหันมาใช้ดอลลาร์สหรัฐแทนเงินของตัวเอง มีข่าวเล่าว่าคนท้องถิ่นบางกลุ่มพยายามปลอมแปลงเงินดอลลาร์ด้วยการพิมพ์ธนบัตรเอง 
  • แต่สิ่งที่ฮาคือ พวกเขาทำเงินปลอมด้วยกระดาษหนาเกินไปจนดูเหมือนใบลอตเตอรี่แทนที่จะเป็นธนบัตรจริง
• กัมพูชา: เหรียญสหรัฐ VS ขนมเบื้อง?
  • ในตลาดบางแห่งของกัมพูชา คนขายบางคนไม่คุ้นเคยกับเหรียญดอลลาร์สหรัฐขนาดเล็ก (เช่น 10 เซนต์) จนเผลอเอาไปใช้แทนช้อนคนกาแฟ หรือแยกไม่ออกระหว่างเหรียญกับขนมที่ขาย
• เอลซัลวาดอร์: ธนบัตรต้องสะอาดเท่านั้น
  • ช่วงแรกๆ ที่เอลซัลวาดอร์เริ่มใช้ดอลลาร์ ร้านค้าเล็กๆ บางแห่งปฏิเสธธนบัตรที่มีรอยเปื้อนหรือขาดเล็กน้อย เพราะคิดว่าอาจเป็นของปลอม หรือไม่เหมาะสมกับการใช้งาน เรื่องนี้สร้างความลำบากให้คนซื้อที่ต้องวิ่งหาร้านที่รับเงินได้

ข้อดี-ข้อเสียของการใช้เงินดอลลาร์ในประเทศที่ไม่ใช่สหรัฐ

รูปที่ 4 สรุปข้อดี-ข้อเสียของการใช้เงินดอลลาร์ในประเทศที่ไม่ใช่สหรัฐ

ข้อดีของการใช้เงินดอลลาร์

1. ความเสถียรของค่าเงิน
   • เงินดอลลาร์ได้รับการยอมรับว่าเป็นสกุลเงินที่มั่นคงที่สุดในโลก การใช้ดอลลาร์ช่วยลดความเสี่ยงจากเงินเฟ้อและปัญหาความไม่แน่นอนของสกุลเงินท้องถิ่น
2. ง่ายต่อการค้าระหว่างประเทศ
   • การทำธุรกรรมด้วยดอลลาร์ช่วยลดค่าใช้จ่ายในการแลกเปลี่ยนเงินตรา
   • ดอลลาร์ถูกใช้เป็นมาตรฐานในตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ เช่น น้ำมันและทองคำ
3. ดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ
   • นักลงทุนมีความมั่นใจในระบบการเงินที่ใช้ดอลลาร์ เพราะมีความโปร่งใสและสามารถเชื่อมโยงกับเศรษฐกิจโลก

ข้อเสียของการใช้เงินดอลลาร์

1. เสียอำนาจการควบคุมทางการเงิน
   • ประเทศที่ใช้ดอลลาร์ไม่สามารถกำหนดนโยบายการเงินเองได้ เช่น การพิมพ์เงินหรือปรับอัตราดอกเบี้ย
2. เศรษฐกิจผูกติดกับสหรัฐ
   • การเปลี่ยนแปลงนโยบายการเงินของสหรัฐ เช่น การขึ้นดอกเบี้ย อาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อเศรษฐกิจในประเทศที่ใช้ดอลลาร์
3. การพึ่งพาเงินตราต่างประเทศ
   • หากดอลลาร์ขาดแคลนในตลาดโลก ประเทศที่ใช้ดอลลาร์อาจประสบปัญหาในการทำธุรกรรม

เมื่อเงินดอลลาร์ครองโลก (จะเกิดอะไรขึ้น?)

ลองจินตนาการดูครับว่า…ถ้าทุกประเทศบนโลกนี้ใช้เงินดอลลาร์สหรัฐเป็นสกุลเงินเดียว จะเกิดอะไรขึ้นบ้าง?

1. เศรษฐกิจโลกไร้พรมแดน
   • การค้าระหว่างประเทศจะไม่มีค่าใช้จ่ายในการแลกเปลี่ยนเงินตรา
   • ผู้คนสามารถเดินทางและซื้อสินค้าได้ง่ายขึ้นโดยไม่ต้องกังวลเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน
2. การพึ่งพาสหรัฐมากเกินไป
   • หากเศรษฐกิจสหรัฐเกิดวิกฤต โลกทั้งใบจะได้รับผลกระทบแบบลูกโซ่
   • ประเทศต่างๆ อาจสูญเสียอำนาจทางเศรษฐกิจของตัวเองไป
3. การเปรียบเปรยโลกที่ไม่มีสกุลเงินท้องถิ่น
   • โลกอาจเหมือน “หมู่บ้านเดียว” ที่ทุกคนใช้สกุลเงินเดียวกัน แต่จะขาดเอกลักษณ์และความหลากหลายของแต่ละประเทศ
   • อุตสาหกรรมและธุรกิจท้องถิ่นอาจสูญเสียโอกาสในการแข่งขัน เพราะถูกผูกติดกับระบบการเงินขนาดใหญ่ที่ควบคุมโดยสหรัฐ

สรุป

เงินดอลลาร์สหรัฐไม่ได้เป็นเพียงสกุลเงินสีเขียวที่มีตัวเลขบอกมูลค่า แต่มันคือสัญลักษณ์ของ ความมั่นคง และ ความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจ ที่สะท้อนถึงบทบาทของสหรัฐในเวทีโลก ไม่ว่าจะในเรื่องการค้าระหว่างประเทศ การลงทุน หรือการจัดเก็บเงินสำรองของประเทศต่างๆ

ดอลลาร์ไม่เพียงแค่เป็นเครื่องมือทางการเงิน แต่ยังมี เรื่องราว ที่ซ่อนอยู่ในแต่ละประเทศที่เลือกใช้มัน ทั้งในแง่ของความสำเร็จที่ช่วยเสถียรภาพทางเศรษฐกิจ หรือบทเรียนจากความพึ่งพาที่อาจมากเกินไป

แหล่งอ้างอิง

• Stripe. (n.d.). Which countries use the US dollar? Here’s a complete list. Retrieved December 2024 from https://stripe.com/th/resources/more/which-countries-use-the-us-dollar-heres-a-complete-list  
• Investopedia. (n.d.). Countries that use the US dollar. Retrieved December 2024 from https://www.investopedia.com/articles/forex/040915/countries-use-us-dollar.asp  
• Wikipedia. (n.d.). International use of the U.S. dollar. Retrieved December 2024 from https://en.wikipedia.org/wiki/International_use_of_the_U.S._dollar 
• Western Union. (n.d.). All about dollarization: Which countries use USD and why. Retrieved December 2024 from https://www.westernunion.com/blog/en/us/all-about-dollarization-which-countries-use-usd-and-why/ 

 

เขียนโดย

Pakornkiat Poonsuk

ผู้ตรวจทานความถูกต้อง

Chatchawal Nakcharoen