Margin คืออะไร สรุปข้อมูลในทุกบริบท [การเงิน, ธุรกิจ, หุ้น, Forex]

Margin ในบริบท “การเงิน” คืออะไร

คือส่วนต่างระหว่างรายได้กับต้นทุน ใช้เพื่อวัดความสามารถในการทำกำไรของธุรกิจ

• Margin สูง = ต้นทุนต่ำ กำไรดี
• Margin ต่ำ = ต้นทุนสูง ต้องระวังการขาดทุน
• ใช้บ่อยในการวิเคราะห์งบการเงินและประเมินคุณภาพธุรกิจ

ตัวอย่าง

• ขายสินค้า 1,000,000 บาท
• ต้นทุน 700,000 บาท
• Gross Margin = 30%
• หมายถึงกำไรขั้นต้น 30 สตางค์ต่อยอดขายทุก 1 บาท

Gross Margin vs Net Margin

• Gross Margin
  • ความหมาย: รายได้หักต้นทุนสินค้า
  • ใช้วัด: กำไรจากการขายล้วน ๆ
• Net Margin
  • ความหมาย: กำไรสุทธิหารด้วยรายได้รวม
  • ใช้วัด: ภาพรวมกำไรหลังหักค่าใช้จ่ายทั้งหมด

ตัวอย่าง

• รายได้ 2,000,000 บาท
• ต้นทุน 1,200,000 บาท 
• ค่าใช้จ่ายอื่น 600,000 บาท
• Gross Margin = 40%
• Net Margin = 10%

ประเภท Margin ที่ธุรกิจควรรู้

• Operating Margin: กำไรจากกิจกรรมหลักของธุรกิจ ก่อนหักดอกเบี้ยและภาษี
• Contribution Margin: กำไรต่อหน่วยหลังหักต้นทุนผันแปร
  ใช้ช่วยตัดสินใจว่าสินค้าหรือบริการนั้น “คุ้มค่าที่จะผลิตหรือขาย” หรือไม่

ตัวอย่าง

• ขายสินค้าราคา 10 บาท
• ต้นทุนผันแปร 6 บาท
• Contribution Margin = 40%

Margin ช่วยตั้งราคาขายอย่างไร

• ต้องรู้ต้นทุนทั้งหมด (ทั้งคงที่และผันแปร) เพื่อกำหนดราคาขายที่ไม่ทำให้ขาดทุน
• ควรคำนึงถึงค่าใช้จ่ายประจำ เช่น ค่าเช่า เงินเดือน ฯลฯ

ตัวอย่าง

• ค่าใช้จ่ายเดือนละ 300,000 บาท
• หากตั้งเป้ายอดขาย 1,000,000 บาท
• Net Margin ควรอย่างน้อย 30% เพื่อคุ้มทุน

ภาพแสดงถึงบริบทเรื่องของ Gross Margin และ Net Margin ที่อธิบายภาพถึงกำไรสุทธิที่ได้ต่อทุกการขาย พร้อมกับ กำไรขั้นต้น เรื่องของมาร์จิ้นจึงสำคัญเพราะมันต่อลมหายใจของธุรกิจได้ 

เปรียบเทียบ Margin ข้ามอุตสาหกรรม

• ค้าปลีก
  • Net Margin โดยเฉลี่ย 5–10%
  • ลักษณะ: หมุนไว กำไรน้อย
• เทคโนโลยี/ซอฟต์แวร์
  • Net Margin โดยเฉลี่ย 60–80%
  • ลักษณะ: ต้นทุนต่ำหลังเปิดตัว
• ผลิตสินค้า
  • Net Margin โดยเฉลี่ย 20–40%
  • ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า

ควรเปรียบเทียบเฉพาะในกลุ่มธุรกิจเดียวกันเท่านั้น เพื่อให้ได้ข้อมูลที่แม่นยำ

Margin กับการขอทุนหรือสินเชื่อ

• นักลงทุนและธนาคารใช้ Margin เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดสำคัญ
• Margin ที่คงที่และสม่ำเสมอบ่งบอกว่าธุรกิจมีการบริหารจัดการที่ดี น่าเชื่อถือ

ความเข้าใจผิดเกี่ยวกับ Margin

• Margin สูง ไม่ได้แปลว่าธุรกิจดีเสมอ หากยอดขายตกหรือรายได้หด
• ลดต้นทุนมากเกินไป อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพสินค้าและทำให้เสียลูกค้า
• ควรดูทั้ง Margin, ยอดขาย, การเติบโต และความพึงพอใจของลูกค้าไปพร้อมกัน

ภาพที่บอกถึงว่าร้านกาแฟ ที่มี Margin ทางธุรกิจสูง หากยอดขายตก หรือ ไม่มีรายได้ ก็ล้มได้เหมือนกัน ในช่วง Covid-19 หลายร้านก็ไม่มีลูกค้ามาเข้าใช้บริการ ทำให้เสียค่าเช่าโดยเปล่าประโยชน์

Margin ในบริบท “ธุรกิจ” หมายถึงอะไร

• Margin คือกำไรที่เหลือหลังจากหักต้นทุนทั้งหมด ช่วยวัดความคุ้มค่าในการดำเนินธุรกิจ
• Margin ที่ดีต้องครอบคลุมต้นทุนตรงและต้นทุนแฝง เช่น ค่าขนส่ง ค่าแรง ค่าเช่า

ตัวอย่าง

• ต้นทุนสินค้า 150 บาท ต้องการกำไร 50 บาท
• ราคาขายควรอยู่ที่ 200 บาท (Margin 25%)
• หากไม่รวมค่าขนส่งหรือแพ็กเกจ กำไรจริงอาจลดลงมาก

การบริหารต้นทุนเพื่อรักษา Margin

• ตรวจสอบต้นทุนวัตถุดิบสม่ำเสมอ
• เปรียบเทียบราคาซัพพลายเออร์
• ปรับกระบวนการผลิตเพื่อลดของเสียและต้นทุนแฝง

ร้านอาหารที่ไม่ปรับราคาหลังต้นทุนวัตถุดิบเพิ่ม อาจมีกำไรลดจาก 30% เหลือ 10%

กลยุทธ์เพิ่ม Margin โดยไม่ลดยอดขาย

• เพิ่มคุณค่า เช่น บรรจุภัณฑ์หรือบริการเสริม
• ใช้การตลาดเน้นจุดแข็ง ไม่แข่งด้านราคา
• สร้างจุดขายเฉพาะตัวแทนลดราคา

ร้านกาแฟที่ตั้งราคาสูงกว่า แต่ให้บริการห้องประชุมเล็ก จึงยังมีลูกค้าประจำแน่น

ความเข้าใจผิดเรื่อง Margin

• ขายถูกไม่ได้หมายความว่าจะได้กำไรเพิ่ม หากกำไรต่อชิ้นต่ำ
• ลดต้นทุนมากเกินไปอาจทำให้คุณภาพสินค้าแย่ลงและเสียลูกค้า

1 ผลิตภัณฑ์สินค้า ก็จะมีต้นทุน กับ กำไรในการขาย ซึ่งแน่นอนเลยว่า ราคาขายจะต้องมี Margin ของกำไรที่ถูกกำหนดเอาไว้ ตัวอย่างเช่นในภาพ คาดหวังกำไรที่ 33.33% ดังนั้นต้องขายขวดละ 300 บาท ถึงจะคุ้มทุน และ ตรงตามที่หวัง

ประเภท Margin ที่ควรรู้

• Markup: กำไรจากต้นทุน เช่น ต้นทุน 100 บาท กำไร 50 บาท Markup 50%
• Margin: กำไรจากราคาขาย เช่น ขาย 150 บาท ต้นทุน 100 บาท Margin 33.33%

การแยกความแตกต่างระหว่าง Markup กับ Margin ช่วยให้ตั้งราคาขายได้แม่นยำ

Break-even Margin คืออะไร

• คือ Margin ขั้นต่ำที่ทำให้ธุรกิจไม่ขาดทุน
• ค่าใช้จ่ายเดือนละ 300,000 บาท ต้องมี Margin 30% จึงต้องทำยอดขาย 1,000,000 บาทถึงจะคุ้มทุน

Margin ที่ดีควรเป็นเท่าไร

ขึ้นอยู่กับประเภทธุรกิจ

• สินค้าอุปโภคบริโภค: Margin ต่ำแต่หมุนไว
• ธุรกิจดิจิทัลหรือบริการ: Margin สูงเพราะต้นทุนคงที่ต่ำ

สิ่งสำคัญคือต้องรักษา Margin ให้สม่ำเสมอ และสามารถขยายได้ในระยะยาว

วิเคราะห์ Margin เพื่อปรับกลยุทธ์

• หาก Margin ลด ควรตรวจสอบสาเหตุ เช่น ต้นทุนวัตถุดิบหรือค่าแรงเพิ่ม
• วิเคราะห์กำไรของแต่ละสินค้า แล้วโฟกัสเฉพาะที่ทำกำไรดี
• ตัดสินค้าที่กำไรน้อยเพื่อให้บริหารง่ายขึ้น

ร้านเบเกอรี่ที่มี 10 เมนู แต่ 3 เมนูสร้างกำไรหลัก ควรเน้นเฉพาะเมนูที่คุ้มค่า

Margin กับการเติบโตในระยะยาว

• ธุรกิจที่รักษา Margin ได้ดีมีโอกาสเติบโตโดยไม่ต้องพึ่งเงินกู้
• Margin ที่มั่นคงทำให้วางแผนขยายธุรกิจได้อย่างยั่งยืน

ข้อผิดพลาดที่ทำให้ Margin หาย

• ใช้โปรโมชั่นมากโดยไม่วิเคราะห์กำไร
• ไม่มีระบบควบคุมต้นทุน
• ขยายธุรกิจเร็วเกินไป โดยไม่วัด Margin รายสาขา
• มองข้ามต้นทุนแฝง เช่น ค่าขนส่งซ้ำซ้อน หรือเวลาทำงานที่สูญเปล่า

ธุรกิจหลายแบรนด์ที่มีมาร์จิ้นสูงมาก กำไรต่อยอดขายก็เยอะ ถึงแม้ว่าต้นทุนจะเพียงไม่กี่บาท แต่ส่วนใหญ่แล้วผู้บริโภคให้ความสำคัญทางด้านคุณค่า มากกว่าต้นทุนจริง

Margin ในบริบท “หุ้น” 

Margin Account คืออะไรในตลาดหุ้น

• บัญชีที่ให้กู้เงินจากโบรกเกอร์เพื่อซื้อหุ้น
• ใช้เพิ่มอำนาจซื้อเกินจากทุนตนเอง โดยต้องวางเงินประกัน (Initial Margin)

ตัวอย่าง

• ลงทุนจริง 200,000 บาท กู้เพิ่มอีก 200,000 = ถือหุ้น 400,000
• หากหุ้นขึ้น 10% = กำไร 40,000 หรือ 20% จากเงินทุนจริง

ความเสี่ยงของการใช้ Margin

• หากหุ้นลง 10% จะขาดทุน 40,000 = 20% จากเงินทุนจริง
• ถ้าพอร์ตต่ำกว่า Maintenance Margin อาจถูกเรียกเงินเพิ่ม (Margin Call) หรือโดนบังคับขาย (Forced Sell)
• ยิ่งตลาดผันผวน ยิ่งเสี่ยงสูงขึ้น

ข้อควรระวังในการใช้ Margin

• มีแผน Cut Loss และวินัยทางการเงิน
• ใช้ไม่เกิน 2 เท่าของทุนที่มี
• ห้ามใช้เพื่อตามทุนหรือแก้มือเวลาเสีย

ดอกเบี้ยจากการใช้ Margin

• โบรกเกอร์คิดดอกเบี้ยรายวัน (ประมาณ 6–10% ต่อปี)
• หากถือหุ้นนาน ต้นทุนดอกเบี้ยจะสะสม
• ต้องคำนวณผลตอบแทน “หลังหักดอกเบี้ย” เสมอ

หุ้นแบบไหนไม่ควรใช้ Margin

• หุ้นที่ราคาผันผวนสูงหรือมีข่าวลือ
• หุ้นเล็ก สภาพคล่องต่ำ
• หุ้นเก็งกำไรระยะสั้นที่ไม่มีแผนชัดเจน
• หุ้นติด Cash Balance (เสี่ยงโดนบังคับขาย)

ตลาดหุ้นใช้ Margin เพื่อเปลี่ยนเงินก้อนเล็ก สู่เงินก้อนใหญ่หากได้กำไร โดยใช้เงินของตัวเอง รวมกับเงินกู้ Margin ใช้ Leverage เพื่อคว้ากำไรก้อนโต หากไปถูกทาง

กลยุทธ์ใช้ Margin แบบมือโปร

• ใช้เฉพาะช่วงมั่นใจในแนวโน้มตลาด
• แบ่งไม้ ไม่ใส่เต็มพอร์ตทันที
• วางแผนกรณีเลวร้ายล่วงหน้า (Worst Case)
• ตั้ง Stop Loss ทุกครั้ง

เปรียบเทียบบัญชี Cash กับ Margin

• เงินลงทุน
  • บัญชี Cash: ใช้ทุนตนเอง 100%
  • บัญชี Margin: กู้ยืมจากโบรกเกอร์เพิ่มเติม
• ดอกเบี้ย
  • บัญชี Cash: ไม่มี
  • บัญชี Margin: มีดอกเบี้ยรายวัน
• กำไร/ขาดทุน
  • บัญชี Cash: ปกติ
  • บัญชี Margin: ขยายได้สูง แต่เสี่ยงเพิ่มขึ้น
• ความเสี่ยง
  • บัญชี Cash: จำกัด
  • บัญชี Margin: อาจโดน Margin Call หรือบังคับขาย

Margin ในบริบท “Forex” สำคัญแค่ไหน

Margin ใน Forex คืออะไร

• เงินวางประกันที่ระบบล็อกไว้เพื่อเปิดออเดอร์
• ไม่ใช่ค่าธรรมเนียม เมื่อล็อกออร์เดอร์ปิด เงินจะคืนเข้าบัญชี
• ยิ่งใช้ Leverage สูง Margin ต่อออร์เดอร์ยิ่งน้อย

ตัวอย่าง
Leverage 1:100 เทรด 1 Lot ($100,000) ต้องใช้ Margin ประมาณ $1,000 (1% ของขนาดออร์เดอร์จริง)

ความหมายของ Available Margin และ Free Margin

• Used Margin: เงินที่ถูกใช้ค้ำประกันในออร์เดอร์ที่เปิดอยู่
• Free Margin: เงินที่เหลือสำหรับเปิดออร์เดอร์ใหม่หรือรองรับความผันผวน
• Margin Level: เปอร์เซ็นต์วัดสภาพพอร์ต หากต่ำกว่าเกณฑ์ อาจโดน Margin Call

Margin Call และ Stop Out

• Equity ต่ำ ระบบเตือน Margin Call
• หากไม่เติมเงิน ระบบปิดออร์เดอร์อัตโนมัติ (Stop Out)
• หากไม่วางแผนดี อาจพอร์ตแตกได้ง่าย

วิธีใช้ Margin อย่างปลอดภัย

• คำนวณความเสี่ยงก่อนเปิดออร์เดอร์ทุกครั้ง
• ใช้ Margin ไม่เกิน 30-50% ของทุน
• ตั้ง Stop Loss และควบคุมจำนวน Lot ตามพอร์ต
• เว้น Free Margin เผื่อรับมือความผันผวน

พอร์ต $1,000 ใช้ Margin 800 หากกราฟผันผวนแค่ 30 pips อาจเจอ Margin Call

การคำนวณ Margin ที่ใช้ต่อออร์เดอร์

Margin = (Lot Size × Contract Size) ÷ Leverage

ตัวอย่าง
เทรด EUR/USD 1 Lot (100,000 หน่วย), Leverage 1:100
Margin = (1 × 100,000) ÷ 100 = $1,000

มาร์จิ้นใน Forex เปรียบเหมือนพื้นที่ให้เทรดเดอร์ได้หายใจ หรือ ได้เปิดออเดอร์เพิ่มขึ้น ตัวอย่างดังภาพนั้น นักเทรดสามารถเปิดออเดอร์เพิ่มได้เพราะมี Free Margin เยอะ บัญชีปลอดภัย (เทรดอยู่ในฝั่งกำไรเยอะ)

ความสัมพันธ์ Margin กับ Leverage

• Leverage 1:50
  • Margin ต่อ 1 Lot: $2,000
  • ความเสี่ยง: ต่ำ
• Leverage 1:100
  • Margin ต่อ 1 Lot: $1,000
  • ความเสี่ยง: ปานกลาง
• Leverage 1:500
  • Margin ต่อ 1 Lot: $200
  • ความเสี่ยง: สูงมาก

Free Margin สำคัญอย่างไร

• คือเงินกันชนเวลาตลาดผันผวน
• Free Margin ต่ำ พอร์ตเสี่ยงโดน Margin Call
• ควรเว้น Free Margin ไว้อย่างน้อย 50% ของ Equity

Margin Level ต่ำกว่า 100% หมายถึงอะไร

• Margin Level มากกว่า 100%
  • พอร์ตยังปลอดภัย เทรดต่อได้ตามปกติ
• Margin Level เท่ากับ 100%
  • เริ่มเข้าสู่ภาวะ Margin Call
  • โบรกเกอร์แจ้งเตือนให้เติมเงินหรือปิดออร์เดอร์บางส่วน
• Margin Level ต่ำกว่า Stop Out
  • โบรกเกอร์เริ่มปิดออร์เดอร์อัตโนมัติ เพื่อป้องกันยอดติดลบ
• หมายเหตุ
  • ค่า Stop Out ส่วนใหญ่จะอยู่ที่ 20–50% ขึ้นอยู่กับแต่ละโบรกเกอร์

การวางแผนใช้ Margin สำหรับเทรดเดอร์

• แบ่งทุนเป็นส่วนสำหรับใช้ Margin และส่วนกันชน
• ไม่เปิดออร์เดอร์หลายตัวโดยไม่เช็ค Free Margin
• ตรวจสอบ Margin Level ก่อนข่าวสำคัญ
• ใช้เครื่องมือคำนวณ Margin ของโบรกเกอร์ช่วยวางแผน

จากภาพ เทรดเดอร์เข้าออเดอร์ Sell แต่กราฟกลับสวนทางไปฝั่ง Buy ทำให้ขาดทุนติดลบ มาร์จิ้นในการเปิดออเดอร์ไม่พอ ก็รอแหละว่าจะหายใจได้ถึงก่อน Stop Out หรือเปล่า

คลิปที่น่าสนใจ

• เพราะเรื่องธุรกิจนั้นสำคัญมาก กับ Margin ขอแนะนำคลิปการพูดถึง Net Profit ของการทำธุรกิจ ที่จะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น กับ คลิป 
• Net Profit Margin คืออะไร? | จากช่อง Money Buffalo
• https://www.youtube.com/watch?v=ElJE9lLXM7I

สรุป 

• ในโลกการเงินทั่วไป Margin คือ 
  • “ช่องว่าง” ระหว่างรายได้กับต้นทุน ถ้าเก็บ Margin ได้สูง ธุรกิจก็มีพื้นที่หายใจมากขึ้น
  •  เวลายอดขายตกก็ยังพอประคองอยู่ได้
  •  แต่ถ้า Margin บางมาก ๆ แค่ยอดขายสะดุดนิดเดียวก็ไปต่อยาก
• ในธุรกิจ Margin ไม่ได้บอกแค่กำไร 
  • แต่มันบอกถึง “ประสิทธิภาพการทำงาน” ด้วย ธุรกิจที่ Margin ดี แปลว่าบริหารต้นทุนได้เก่ง หรือขายของที่ลูกค้ายอมจ่ายในราคาสูงเพราะเห็นคุณค่า
• ในตลาดหุ้น Margin 
  • หมายถึงการกู้เงินจากโบรกเกอร์มาเทรดเพิ่ม จุดนี้เหมือนมีดสองคม เพราะช่วยขยายผลกำไรได้ 
  • แต่ถ้าตลาดสวนแรงก็เจ็บหนัก แถมอาจโดนบังคับขายแบบไม่ทันตั้งตัว
• ใน Forex Margin 
  • คือเงินประกันที่ต้องวางไว้เพื่อเปิดออเดอร์ เหมือนค่าจองที่นั่งในสนาม 
  • แต่ถ้าราคาไปผิดทางจน Equity เหลือน้อยเกินไป โบรกเกอร์ก็อาจส่ง Margin Call มาเตือนหรือตัดขาดทุนให้ทันที
• ใครที่ไม่เข้าใจเรื่องนี้ มักพลาดเพราะมองแต่ผลลัพธ์ ไม่เห็นกลไกข้างใน 
• แต่ถ้ารู้จักใช้ Margin อย่างมีวินัย มันจะกลายเป็นเครื่องมือเพิ่มโอกาส ไม่ใช่หลุมพรางทางการเงิน
• หลายคนรวมถึงตัวเองเคยชินกับการ “ขยายพอร์ตเร็ว” จนลืมว่ามันคือการเพิ่มความเสี่ยงเป็นทวีคูณ 
• การเอาตัวรอดในระยะยาวมักมาจากการรักษา Margin ให้เหมาะกับสภาพตลาด ไม่ใช่การใช้เต็มวงเงินเสมอไป

อ้างอิง

• How Does Margin Trading in the Forex Market Work?: https://www.investopedia.com/ask/answers/06/forexmargin.asp
• Margin and Margin Trading Explained Plus Advantages and Disadvantages : https://www.investopedia.com/terms/m/margin.asp
• Margin (finance): https://en.wikipedia.org/wiki/Margin_(finance)
• Business Glossary Margin: A Definition: https://squareup.com/gb/en/glossary/margin#:~:text=In%20the%20business%20world%2C%20margin,ratio%20of%20profit%20to%20revenue.

FAQ — Margin คืออะไร สรุปข้อมูลในทุกบริบท [การเงิน, ธุรกิจ, หุ้น, Forex]

 

เขียนโดย

Rattapoom Jitjaroen

ผู้ตรวจทานความถูกต้อง

Chonthicha Poomidon