Spot Market คืออะไร แตกต่างกับ Futures ยังไง เปรียบเทียบชัด ๆ

Spot Market คืออะไร?

• เป็นตลาดที่ทำการซื้อขายสินทรัพย์กัน “แบบทันที” หรือใกล้เคียงกับเวลาปัจจุบันมากที่สุด
• ราคาที่เห็นเรียกว่า Spot Price คือราคาที่ใช้ในการซื้อขาย ณ ขณะนั้น
• สินทรัพย์ที่นิยมใน Spot Market เช่น
  • สกุลเงิน (Forex)
  • ทองคำ น้ำมัน
  • หุ้นรายตัว
  • คริปโตเคอร์เรนซี

ลักษณะเด่นของ Spot Market

• ซื้อจริง ขายจริง ไม่ใช่สัญญาเหมือน Futures
  • การเทรดในตลาด Spot คือการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์จริง เช่น เงินสดกับทองคำ หรือเงินสดกับสกุลเงินดิจิทัล โดยผู้ซื้อจะได้รับสินทรัพย์นั้นทันทีหลังทำรายการ
  • ต่างจาก Futures ที่เป็นเพียงสัญญาซื้อขายในอนาคต ไม่มีการส่งมอบสินทรัพย์จริงในทันที (ยกเว้นในบางกรณีของการส่งมอบทางกายภาพ)
• ใช้ราคาตลาดปัจจุบันทันที ไม่มีการคาดการณ์ล่วงหน้า
  • ราคาที่เห็นและซื้อขายกันใน Spot Market คือราคาตลาด ณ เวลานั้น (Real-Time Price)
  • ไม่มีการประเมินหรือบวกลบความคาดหวังในอนาคตเข้าไป จึงสะท้อนสภาพคล่องและอุปสงค์อุปทานในขณะนั้นอย่างแท้จริง
• ความผันผวนมักสะท้อน “สถานการณ์จริงตอนนั้น”

• • ราคาสินทรัพย์ใน Spot Market จะตอบสนองทันทีต่อข่าวสาร เหตุการณ์ หรือการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริง
  • จึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการเห็นภาพราคาที่ชัดเจนและโปร่งใส

ในภาพตัวอย่าง ราคาของ Gold Spot จะแตกต่างจาก XAUUSD แต่แท้จริงแล้วห่างกันไม่เท่าไหร่ ส่วนการซื้อขายนั้นก็เป็นการซื้อขายราคาจริง ไม่ต้องรอ เช่น ราคาทองตอนนี้ก็ซื้อตอนนี้เลยได้ราคานี้เลย

• เหมาะกับคนที่ต้องการถือสินทรัพย์จริง เช่น ซื้อทอง หรือซื้อเหรียญคริปโต
  • นักลงทุนสามารถถือครองสินทรัพย์จริงไว้ในพอร์ต เช่น ทองคำแท่ง หุ้น หรือเหรียญคริปโต และใช้ประโยชน์จากการเก็บรักษามูลค่าหรือใช้ในเชิงพาณิชย์ได้
  • สามารถขายคืนหรือโอนสินทรัพย์เหล่านั้นได้ตามต้องการโดยไม่มีข้อจำกัดเรื่องสัญญาหมดอายุ
• ไม่มีการหมดอายุของสัญญา ไม่ต้องกังวลเรื่อง Roll Over
  • นักลงทุนไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับวันหมดอายุของสัญญาหรือการต่ออายุสัญญา (Roll Over) เหมือนในตลาด Futures
  • จึงเหมาะสำหรับการถือสินทรัพย์ระยะยาวโดยไม่ต้องเปลี่ยนแปลงสถานะบ่อยครั้ง
• ค่าธรรมเนียมและต้นทุนต่ำกว่า Futures
  • โดยทั่วไป ตลาด Spot มีต้นทุนการซื้อขายที่ต่ำกว่า เพราะไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมอย่าง Funding Fee หรือค่า Rollover ที่เกิดขึ้นในตลาด Futures
• สภาพคล่องสูงในสินทรัพย์หลัก
  • สินทรัพย์หลักใน Spot Market อย่างสกุลเงินหลัก (เช่น USD, EUR) และทองคำมักมีสภาพคล่องสูง ทำให้สามารถซื้อขายได้ง่ายและรวดเร็ว
• เหมาะกับการลงทุนแบบ Buy-and-Hold
  • นักลงทุนที่เน้นการถือครองสินทรัพย์ระยะยาว มักเลือกใช้ Spot Market เพื่อสะสมสินทรัพย์จริงและหลีกเลี่ยงความซับซ้อนของสัญญาล่วงหน้า
• ไม่มีความเสี่ยงจากการหมดอายุหรือการถูกบังคับขาย
  • ต่างจากตลาด Futures ที่ถ้าถึงวันหมดอายุแล้วไม่ปิดสัญญา อาจถูกบังคับให้ส่งมอบสินค้าหรือถูกปิดสถานะโดยโบรกเกอร์

ภาพอธิบายสรุปถึงลักษณะเด่นของ Spot Market ที่ให้คุณได้ซื้อจริง และ เป็นเจ้าของสิ่งนั้นจริง

Futures Market คืออะไร?

• เป็นตลาดซื้อขาย “สัญญา” ที่จะส่งมอบสินทรัพย์ใน “อนาคต”
• ราคาซื้อขายเป็นการ คาดการณ์ล่วงหน้า ว่าสินทรัพย์จะมีค่าเท่าไรในวันครบกำหนด
• มักมีการกำหนดวันหมดอายุของสัญญา เช่น รายเดือน รายไตรมาส
• ผู้เทรดไม่จำเป็นต้องรับของจริง เพียงเก็งกำไรจากส่วนต่างราคา

ภาพอธิบายสรุปความหมายของการเทรด Futures ซึ่งตรงตัวเลยก็คือ สัญญาที่จะส่งมอบกันในอนาคต อธิบายได้เข้าใจง่าย ๆ ดังตัวอย่างในภาพ

ลักษณะเด่นของ Futures Market

• สามารถเก็งกำไรขาขึ้นหรือขาลงได้เท่า ๆ กัน
  • ตลาด Futures เปิดโอกาสให้เทรดเดอร์สามารถ “Short Sell” หรือขายทำกำไรจากราคาที่คาดว่าจะลดลงได้อย่างเสรี
  • ต่างจากตลาด Spot ที่การขายขาลงอาจทำได้ยากหรือมีข้อจำกัด
  • ทำให้มีความยืดหยุ่นสูงและเหมาะกับเทรดเดอร์ที่ต้องการทำกำไรในทุกสภาวะตลาด
• ใช้เงินน้อยกว่าในการเปิดสัญญา (เพราะมี Leverage)
  • Futures Market ใช้ระบบ Leverage ทำให้เทรดเดอร์สามารถเปิดสถานะใหญ่กว่าทุนที่มีจริงได้หลายเท่า
  • ช่วยเพิ่มโอกาสทำกำไรสูง แต่ก็เพิ่มความเสี่ยงขาดทุนเช่นกัน
  • การใช้ Leverage ต้องอาศัยความรู้และการบริหารความเสี่ยงอย่างเคร่งครัดเพื่อป้องกันการถูกบังคับปิดสถานะ (Liquidation)
• มีการเปิดสัญญาแล้วปิดก่อนวันหมดอายุได้ ไม่ต้องถือถึงวันสุดท้าย
  • เทรดเดอร์สามารถเลือก “ปิดสถานะ” (Close Position) ได้ตลอดเวลาก่อนวันครบกำหนดสัญญา
  • ช่วยให้ไม่ต้องถือสัญญาจนหมดอายุซึ่งอาจมีความเสี่ยงจากการส่งมอบสินค้าจริงหรือค่าใช้จ่ายเพิ่ม
  • มีความยืดหยุ่นในการบริหารพอร์ตและกลยุทธ์เทรดมากขึ้น
• เหมาะกับคนที่ต้องการเทรดสั้น กลาง หรือระยะยาว โดยอิงจากการวิเคราะห์แนวโน้ม

• • Futures Market รองรับกลยุทธ์การเทรดหลากหลายตั้งแต่ Scalping (เทรดเร็ว) ไปจนถึง Position Trading (ถือระยะยาว)
  • สามารถเลือกสัญญาที่มีวันหมดอายุสั้นหรือยาวตามความต้องการได้
  • เหมาะกับผู้ที่มีความรู้เรื่องการวิเคราะห์เชิงเทคนิคและเชิงพื้นฐานเพื่อจับโอกาสกำไรในช่วงเวลาต่าง ๆ
• ตลาดที่มีสภาพคล่องสูงในสินทรัพย์หลัก
  • Futures Market สินทรัพย์หลัก เช่น ดัชนีหุ้น น้ำมัน ทองคำ มีตลาดขนาดใหญ่และสภาพคล่องสูง ทำให้เปิดปิดสถานะได้รวดเร็ว
• มีโอกาสใช้กลยุทธ์ Hedging เพื่อป้องกันความเสี่ยง
  • นักลงทุนหรือธุรกิจสามารถใช้สัญญา Futures เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากราคาที่ผันผวน เช่น เกษตรกรใช้ Futures ป้องกันราคาข้าวตกต่ำ
• ค่าธรรมเนียมและค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม
  • นอกจากสเปรดและค่าคอมมิชชั่น ยังมีค่า Funding Rate หรือค่า Rollover สำหรับการถือสถานะข้ามคืน ซึ่งเทรดเดอร์ต้องเฝ้าระวัง
• ความซับซ้อนและต้องการความเข้าใจสูงกว่า Spot Market
  • Futures Market เหมาะกับผู้ที่มีความรู้เรื่องสัญญา การบริหาร Margin และกลยุทธ์เทรดที่หลากหลาย

ภาพอธิบายถึงการสรุปลักษณะเด่นของการเทรด Futures คนที่เก็งกำไรเก่ง ๆ ก็มีโอกาสสร้างกำไรจากการเทรดนี้ได้

เปรียบเทียบความเสี่ยงระหว่าง Spot Market กับ Futures Market

ตารางที่ 1 เปรียบเทียบความเสี่ยงของ Spot กับ Futures ใน 8 ประเด็นความเสี่ยง

• Spot Market มีความเสี่ยงค่อนข้างตรงไปตรงมา เหมาะกับผู้ที่ต้องการควบคุมทุนและความเสี่ยงอย่างระมัดระวัง
• Futures Market มีโอกาสทำกำไรมากกว่าแต่ความเสี่ยงสูงกว่า โดยเฉพาะเรื่อง Leverage และการบริหาร Margin ต้องเข้มงวด
• มือใหม่ควรเริ่มจาก Spot เพื่อเรียนรู้ตลาดจริงก่อน แล้วค่อยขยับไป Futures เมื่อมีประสบการณ์และเข้าใจความเสี่ยงเต็มที่

เทรดแบบไหนเหมาะกับใคร? Spot หรือ Futures

• สายลงทุนระยะยาว / เก็บของจริง / เสี่ยงต่ำ  เหมาะกับ Spot Market
• สายเก็งกำไร / เทรดเร็ว / ใช้ Leverage / เปิดสั้นปิดเร็ว  เหมาะกับ Futures
• คนที่มีวินัยเรื่องการบริหารทุนสูง  Futures เหมาะ เพราะสามารถควบคุม Leverage ได้
• คนที่ต้องการสะสมเหรียญ คริปโต หรือทองคำ  Spot เหมาะกว่า เพราะได้ของจริง

ภาพอธิบายถึงการตัดสินใจเลือกว่าจะลงทุนแบบไหนดี ? ซึ่งแน่นอนเลยว่า Spot กับ Futures นั้นแตกต่างกันทางด้าน นิสัยส่วนตัวของเทรดเดอร์

มือใหม่ควรเริ่มจากตลาดไหนก่อน?

• เริ่มจาก Spot ก่อน เพื่อให้เข้าใจพฤติกรรมของราคาและฝึกการวิเคราะห์เทคนิค
• เมื่อเข้าใจโครงสร้างตลาดดีแล้ว ค่อยขยับไป Futures เพื่อเพิ่มโอกาสทำกำไร
• ไม่ควรใช้ Leverage สูงเกินไปในช่วงเริ่มต้น เพราะจะเจอจุดตายได้ง่าย
• ศึกษากฎของตลาด Futures ให้ละเอียด เช่น วันหมดอายุของสัญญา, Funding Rate, Margin
• เลือกแพลตฟอร์มหรือโบรกเกอร์ที่รองรับทั้งสองตลาด จะได้เปรียบในอนาคต

คลิปที่น่าสนใจ

• สำหรับคลิปนี้จะอธิบายเกี่ยวกับตลาด Spot ทั้งความหมายและรายละเอียด ซึ่งเป็นคลิปเพียง 1 นาที ที่จะทำให้คุณเข้าใจความหมายได้ 
• ตลาดสปอตคืออะไร? จากช่อง Marketing Business Network

สรุป

• Spot Market เหมาะกับนักลงทุนที่ต้องการถือสินทรัพย์จริง เน้นความเรียบง่าย โปร่งใส และควบคุมความเสี่ยงได้ง่ายกว่า
  • ไม่มีค่าใช้จ่ายซ่อนเร้นและไม่ต้องกังวลเรื่องวันหมดอายุ
  • ข้อจำกัดหลักคือ Leverage ต่ำ ทำให้กำไรอาจโตช้ากว่า และไม่เหมาะกับเทรดแบบ Short Sell
• Futures Market เหมาะกับเทรดเดอร์ที่ต้องการโอกาสทำกำไรสูงในระยะเวลาสั้นหรือกลาง ด้วยการใช้ Leverage และกลยุทธ์เก็งกำไรทั้งขาขึ้นและขาลง
  • มีเครื่องมือ Hedging และสภาพคล่องสูงในสินทรัพย์หลากหลาย
  • ข้อควรระวังคือ ความซับซ้อนสูง มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม และเสี่ยงถูกบังคับปิดสถานะหากบริหารทุนไม่ดี

แนวทางการเลือกใช้ตลาด

• มือใหม่ควรเริ่มต้นจาก Spot Market เพื่อเรียนรู้พฤติกรรมราคาจริง และฝึกวินัยการลงทุนก่อน
• เมื่อมีประสบการณ์และความรู้เรื่องการบริหารความเสี่ยง สามารถขยับมาเทรด Futures Market เพื่อเพิ่มโอกาสทำกำไรและใช้กลยุทธ์ที่ซับซ้อนขึ้น

อ้างอิง

• Spot Market: Definition, How It Works, and Example: https://www.investopedia.com/terms/s/spotmarket.asp
• Spot Market: https://corporatefinanceinstitute.com/resources/career-map/sell-side/capital-markets/spot-market/
• Futuress Trading: What It Is, How It Works, Factors, and Pros & Cons: https://www.investopedia.com/terms/f/Futuress.asp

FAQ – Spot Market คืออะไร แตกต่างกับ Futures ยังไง เปรียบเทียบชัด ๆ

 

เขียนโดย

Somchai Witthtaya

ผู้ตรวจทานความถูกต้อง

Chonthicha Poomidon